Open Monumentendagen Leiden

Wandel- en fietsroutes

Naar downloadpagina voor routekaart

Tenzij anders vermeld, is een pand beide dagen geopend
Tip: zaterdag is het druk vanwege de markt; deze dag leent zich het beste voor de wandelroute. Halverwege kan de route afgebroken worden. 

Wandelingroute /

Start bij het Stadhuis (1) in de Breestraat en loop als je naar buiten komt links om het stadhuis naar het Stadhuisplein. De overdekte brug is de Koornbrug, waar eeuwenlang koren is verhandeld, sinds 1824 ook overdekt. Vervolg je weg naar links over de Vismarkt. Aan je rechterhand zie je de Visfontein, die in 1693 is aangelegd door het stadsbestuur om de visverkopers te voorzien van schoon water. De Vismarkt gaat over in de Aalmarkt. Links op het oude V&D-gebouw uit 1936 zijn reliëfs te zien met ouders en kinderen erop, die aangeven dat dit een winkel was voor het hele gezin. Loop langs De Waag en Boterhal (13), Aalmarkt 22 en ga de tweede zijstraat aan je linkerhand, de splinternieuwe Catharinasteeg in. Let op de putdeksels met het rad en zwaard van St. Catharina. Je komt nu weer op de Breestraat. Steek de straat over en vervolg je weg aan de overkant naar rechts tot aan Breestraat 59, het Rijnlandshuis (14, alleen za). Ga na het Rijnlandshuis linksaf de Mooi Japiksteeg in. Steek de Langebrug over en loop de Pieterskerkgracht op. Sla aan het einde rechtsaf de Lokhorststraat in. Je komt nu bij het Gerecht. Hier bevindt zich het Gravensteen (4). Sla meteen op het plein linksaf en ga de Muskadelsteeg in en aan het einde naar rechts. Je bent nu op het Pieterskerkhof, naast de Pieterskerk (7). Steek het plein over naar de Kloksteeg. Onder het restaurant op nummer 13 bevindt zich een restant van de Overkluisde Donkere Gracht (6). Vervolg je weg door de Kloksteeg richting Rapenburg en ga over de brug naar de overkant. Onmiddellijk links van het Academiegebouw (24), ligt in de Nonnensteeg 1-3 het P.J. Vethgebouw (26). Ga weer terug naar het Rapenburg. Door de poort van het Academiegebouw (24), Rapenburg 73 kom je in de Hortus botanicus (25). Weer terug op het Rapenburg vervolg je je weg naar links tot voorbij de Doelensteeg. Op Rapenburg 43 (20) en Rapenburg 31-33 (21) bevinden zich drie herenhuizen. Hier woonden de welgestelde burgers van de stad, onder wie de hoogleraren Sylvius en Boerhaave. Vervolg je weg over het Rapenburg tot aan de hoek met de Groenhazengracht. Aan de overkant van dit grachtje bevindt zich de Vml Huishoudschool (27). Vervolg de Groenhazengracht en sla rechtsaf naar de Oude Varkenmarkt. Aan de linkerkant op nummer 13 bevond zich vroeger een wagenmakerij. De smederij op nr. 4 is nog steeds in bedrijf (p.13). De Oude Varkenmarkt komt uit op het Noordeinde. Steek deze straat voorzichtig over en loop naar links tot voorbij de Weddesteeg naar het parkje met het hek, Noordeinde 1A. Dit vrijstaande gebouw is de voormalige Kweekschool voor de Zeevaart (28). Loop om het gebouw, door het Rembrandtpark en over de Rembrandtplaats bij de botenverhuur tot aan de Weddesteeg, en ga linksaf de brug over het Galgewater op. Je komt langs Molen de Put. Je loopt nu recht op het wachtgebouw van de voormalige Morspoortkazerne (3B) af en daarachter de Morspoort (3A). Ga met de rug naar de Morspoort (blijf aan de stadszijde) linksaf de 1e Binnenvestgracht op en volg deze langs de tuin van Museum Volkenkunde de bocht om, tot aan de kruising met de Steenstraat. Steek de Steenstraat recht over (houd het terras aan je linkerhand) en vervolg je weg. Je loopt nu op de 2e Binnenvestgracht. Aan je linkerhand op nummer 19 bevindt zich de ingang van de Kegelbaan van Herensociëteit Amicitia (29). Vervolg je weg over de 2e Binnenvestgracht tot aan Molenmuseum de Valk (31). Steek de 2e Binnenvestgracht over richting Lammermarkt (rechtsom de molen en het nieuwe plein met daaronder een gloednieuwe parkeergarage) en vervolg aan de overkant je weg langs de Lammermarkt. Sla rechts de Lange Scheistraat in (voorbij de achterzijde van Museum De Lakenhal in verbouwing). Je loopt nu langs de zijkant van de Lakenhal, met aan je linkerhand het poppodium Gebr. De Nobel. Neem de brug recht tegenover de Lange Scheistraat en ga rechtdoor de Lange Lijsbetsteeg in. Ga rechtsaf de Caeciliastraat in en vervolgens linksaf langs de Lucas van Leydenschool de Sint Ursulasteeg in. Deze steeg komt uit op de Haarlemmerstraat. Aan je rechterhand op nummer 22 is Café De Vergulde Kruik (11). Ga nu schuin links aan de overzijde van de Haarlemmerstraat het poortje door. Dit is de zeer smalle Kennewegsteeg. Je komt uit op de Apothekersdijk. Sla linksaf. Op nummer 33a vind je het Leidse Volkshuis, waar sinds 1899 arbeiders hun ontwikkeling konden vergroten door middel van allerlei cursussen. Hier zijn op zondag diverse historische films te zien in de grote Theaterzaal. Vervolg je weg over de Apothekersdijk en sla links de Vrouwensteeg in. Steek de Haarlemmerstraat over en vervolg je weg op de Vrouwenkerkkoorstraat, met links de fundamenten van de Vrouwenkerk. Je bent nu op het Vrouwenkerkhof. Ga voor Museum Boerhaave (in verbouwing) langs, rechts de Vrouwekerksteeg in. Deze gaat rechts over in de Dolhuissteeg. Ga de Dolhuissteeg in tot aan de Lange Mare. Linksaf aan de overkant ligt op nummer 48 de Marekerk (9). Met je rug naar de Marekerk, loop je links de Lange Mare af tot aan de Clarensteeg. Ga die in, en neem meteen de eerste zijstraat links. Dit is de Koddesteeg. Loop de Koddesteeg uit en ga rechtsaf de Oude Vest op. Op nummer 159 bevindt zich de poort van het Hof Meermansburg (22). Met je rug naar Hof Meermansburg (22) loop je een stukje terug de Oude Vest af. Sla linksaf de tweede zijstraat, de Grevenstraat in. Deze straat komt uit op de Van der Werfstraat. Steek deze straat over en vervolg je weg schuin links tegenover, de Lombardsteeg in. Deze steeg komt uit op de Haarlemmerstraat. Steek deze over en vervolg je weg schuin rechts de Hooglandsekerksteeg in, over de Kerkbrug de Hooglandsekerkgracht op. Loop deze helemaal af. Ga links de Moriaansteeg in. Je loopt nu linksom de Hooglandse Kerk (8). Sla rechts de Middelweg in en ga meteen weer links de Hooglandsekerk Choorsteeg. Op nummer 11 is Café De Bonte Koe (10). Je kunt nu kiezen om terug te gaan naar het Stadhuis of je kunt de korte of de lange route volgen:

Korte route /
Terug naar de Hooglandse Kerk, de Middelweg vervolgen, rechts over het kerkplein heen naar de Nieuwstraat. Aan het einde bevindt zich de Burcht (02). Terug door de Burgsteeg, en over de Koornbrug naar het Stadhuis. 

Lange route /
Met je rug naar De Bonte Koe, vervolg je je weg rechts tot aan de Hooigracht. Steek de Hooigracht over en vervolg je weg naar links. Ga de Kloosterpoort in (een smalle poort). Nu kom je op de Middelstegracht. Sla linksaf. Op nummer 36 bevinden zich de gebouwen van de voormalige conservenfabriek Tieleman en Dros (15). Met je rug naar dit pand, ga je terug de Middelstegracht op. Ga linksaf de Groenesteeg in. Ga vervolgens rechts de Uiterstegracht op. Loop deze helemaal uit tot je aan de Nieuwe Rijn komt. Schuin links neem je de Kraaierbrug. Ga door de Kraaierstraat en sla rechtsaf de Hogewoerd in. Op nrs. 59-61 is de voormalige Wijnkoperij Maat (12). Ga door op de Hogewoerd en steek bij het zebrapad de Sint Jorissteeg/Watersteeg over. Ga aan de overkant rechstaf, de Watersteeg in. Je kruist de Nieuwe Rijn en blijft doorlopen tot je weer op de Hooigracht bent. Sla vervolgens links de Nieuwstraat in. Je komt langs de hoofdingang van de Hooglandse Kerk (8) en blijft doorlopen langs de bibliotheek tot de poort van de Burcht (2). Ga links de Burgsteeg in en steek de Nieuwe Rijn over bij de Koornburg. Je staat nu weer bij het Stadhuisplein/Stadhuis (1)

Fietsroute

NB Een deel van de panden is alleen op zaterdag open en een deel alleen op zondag.

De monumenten zijn gegroepeerd in thema’s rond het jaarthema Boeren, burgers & buitenlui. 
Uniek dit jaar is de speciale Regionale Fietskaart, waarin een fietsroute door Leiden en de buurgemeenten Leiderdorp, Zoeterwoude, Oegstgeest, Warmond en een gedeelte van Kaag en Braassem is opgenomen. Deze fietskaart is af te halen bij het Infopunt in het Leidse Stadhuis (pand 1).