Open Monumentendagen Leiden

19.

HOOGLANDSE KERK

Open / Za

Nieuwstraat 26c

/ Orgelconcerten in kader Nationale Orgeldag za 10.30, 11.30, 12.30, 13.30, 14.30 en 15.30 u /

De Hooglandse of Sint Pancraskerk is een van de twee nog bestaande middeleeuwse kerken van Leiden. Het gebouw staat op ‘het Hogeland’, het eiland tussen de twee Rijnarmen (Oude Rijn en Nieuwe Rijn). De bewoners van dit gebied kerkten aanvankelijk een eind verderop in Leiderdorp, maar kregen in 1314 een eigen houten kapel, gewijd aan de ijsheilige St. Pancras. Anderhalve eeuw later begon de bouw van een stenen kerk op deze plek, die in verschillende bouwcampagnes tot stand kwam. Geldgebrek en de reformatie zorgde er voor dat het schip niet meer dezelfde hoogte als het transept heeft gekregen. Vanaf de nabij gelegen Burcht (pand 18) is het verschil tussen de bouwdelen goed te zien. Eind zestiende eeuw maakte het luisterrijke katholicisme plaats voor de soberheid van het calvinisme. De voorganger preekte vanaf een preekstoel, de kerkgangers zon- gen psalmen zonder muzikale begeleiding. Van overheidswege werd orgelspel echter wel gestimuleerd en er vonden regelmatig orgelconcerten plaats zowel in de Pieterskerk (pand 24) als in de Hooglandse kerk “tot recreatie ende verlustinge” en om de mensen “temeer uyt herbergen ende tavernen te houden”. In 1636 besloot de Leidse kerkenraad voortaan de gemeentezang door het orgel te laten ondersteunen. Vader en zoon Van Hagerbeer uit Amersfoort kregen de opdracht het bestaande orgel van de Hooglandse kerk hiervoor te vergroten en te verplaatsen naar de westelijke muur. / MR

Terug naar overzicht

Wist u dat...

... het orgel in de kooromgang in 1892 oorspronkelijk is gebouwd voor een kerk in Birkenhead bij Liverpool? Het staat sinds 2015 in de Hooglandse kerk.