Open Monumentendagen Leiden

07.

GEMEENLANDSHUIS VAN RIJNLAND

Open / Za Zo

BREESTRAAT 59

/ Niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers / Informatie over het Hoogheemraadschap van Rijnland / Za optreden herenkwartet Sans Rancune 13 en 14.30 u /

Op deze plek zetelde ruim vier eeuwen lang het Hoogheemraadschap van Rijnland. De representatieve gevel laat zien dat dit een belangrijke overheidsinstelling was. In het waterrijke Rijnland droeg het hoogheemraadschap onder andere zorg voor de waterkering en de waterlozing. Het bestuur bestond uit een dijkgraaf, de hoogheemraden en de hoofdingelanden en de vertegenwoordigers van de grondeigenaren. Zij stelden wetten op en spraken recht in waterstaatszaken. In 1578 kocht het bestuur een middeleeuws pand aan om als vergader-en logeerhuis te gaan dienen. De dijkgraaf ging er wonen. Na aankoop werd meteen een veilige bewaarplaats voor het archief gebouwd, het zogenaamde ‘ijzeren kantoor’. Een ingrijpender verbouwing vond plaats rond 1598. De onregelmatige opzet van het middeleeuwse huis bleef grotendeels bewaard, vandaar de asymmetrische gevel. Bij binnenkomst valt het oog meteen op de fraaie, eikenhouten trap, een ontwerp van Pieter Post. Deze architect van onder andere de Leidse Waag leidde rond 1660 de renovatie van het gebouw. De trap voert naar de Grote Zaal, een ruimte met een prachtig beschilderd tongewelf en goudleer op de wanden. Jan Lievens, vriend en collega van Rembrandt, leverde het schilderij boven de schouw, dat zinspeelt op de rechtspraak, één van de taken van het hoogheemraadschap. Recht wordt er niet meer gesproken, maar de functie van het Hoogheemraadschap is nog altijd actueel of het nu om veiligheid gaat, drinkwaterkwaliteit of om klimaatverandering. / HH

Terug naar overzicht

Wist u dat...

…. het gemeenlandshuis van Rijnland tijdens de Franse bezetting werd gebruikt door het Franse leger? Na de val van de Republiek koos de Franse brigadegeneraal Jean Victor Moreau in 1795 het gemeenlandshuis uit als hoofdkwartier.