Open Monumentendagen Leiden

28.

Houtzaagmolen De Herder

Open / Za

Haarlemmerweg 77a

/ Open alleen zaterdag: 10 - 17u / Helaas niet geschikt voor mensen in een rolstoel / Houd rekening met wachttijd / Veel onregelmatige afstapjes en treden / Betreden molenterrein op eigen risico / Kinderen onder begeleiding van een volwassene /

In dit gebied, rond de Maredijk en de Haarlemmerweg stonden aan het begin van de 20ste eeuw nog drie houtzaagmolens: De Herder, De Hooiberg en Het Zwarte Schaap. Alleen De Herder is nog overgebleven. Toen een blikseminslag zijn voorganger in 1884 verwoestte, bouwde men geen nieuw exemplaar, maar haalde men een voor de sloop bestemde molen uit Amsterdam. Die kreeg de naam van de verwoeste molen: De Herder. Op de molen zie je dan ook twee jaartallen staan: het bouwjaar van de Amsterdamse molen (1755) en het jaar dat hij hier in Leiden kwam te staan (1884).

Dit hergebruik is voor molens niet ongewoon, onderdelen en zelfs halve molens werden en worden wel vaker bij herbouw en reparatie gebruikt. Zo verving in 1974 molen De Jonge Willem uit Haarlem de door brand verwoestte Broekdijkermolen bij de Merenwijk. Rond 1920 werd de molen gemoderniseerd met twee zogenaamde snelzaagramen. Tot 1926 zaagde De Herder alleen op windkracht. Daarna ging men over op motoraandrijving. Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft De Herder noodgedwongen weer een aantal jaren op windkracht gezaagd. Na een restauratie is de snelzaagmachine uit 1920 teruggeplaatst en kan de molen weer zagen op windkracht. Een motor is er niet meer. Van de aandrijving vóór 1926 resteren nog enkele onderdelen.

Foto credits: Foto's Overzicht en hierboven: ©Sjoerd de Jong - hiernaast: ©SL

Terug naar overzicht

Wist u dat...

... de tijd die het kostte om een boom tot planken te verzagen sinds 1593 aanzienlijk verkort werd? In dat jaar verkreeg Cornelis Cornelisz. van Uitgeest patent op het verbinden van een krukas met een windmolen. Zo legde hij de basis voor de houtzaagmolen.