Open Monumentendagen Leiden

16.

Molenmuseum De Valk

Open / Za Zo

2e Binnenvestgracht 1

/Open Za: 10-17 u (uiterlijk toegang tot 16.30 u) / Zon: 13-17u (uiterlijk toegang tot 16.30 u) / Steile trappen / Betreden op eigen risico / Kinderen alleen onder begeleiding van een volwassene / Za: 12-16 u voor de jeugd: Rioolspuitwagen bij de molenwerf naast de Lammermarkt /

In deze 29 meter hoge stellingmolen uit 1743 werd twee eeuwen lang graan gemalen tot meel. De Valk is de laatste van negentien windmolens die ooit op de wallen van Leiden stonden. Op die hoge plekken konden ze veel wind vangen. Het vergt veel vakmanschap om een molen draaiende te houden. De molenaar moet alles weten over bijvoorbeeld het weer, de wind, graansoorten en de juiste zeilvoering. Bij harde wind de molen onder controle te houden, is niet gemakkelijk. Om de molen te laten malen, zet de molenaar hem op de wind: dat heet “kruien”. Ook zorgt de molenaar ervoor dat de maalstenen scherp blijven. Hij hakt met een speciale hamer groeven uit de loper- en de liggersteen. Dit heet “billen”. De richels (“scherpsel”) die overblijven in de steen werken als een schaar; ze knippen het graan als het ware open om het vervolgens te vermalen. Tegenwoordig is er nog maar een handjevol molenaars die dit billen nog echt kunnen. Vaak ging het beroep van molenaar over van vader op zoon. In 1869 kwam De Valk in handen van het Zuid-Hollandse molenaarsgeslacht Van Rhijn. Na de dood van nazaat Willem werd het in 1966 een gemeentelijk museum.

Fotocredits: overzicht: ©Molen de Valk - hierboven (spoorwiel): ©Sjoerd de Jong - hiernaast (bilkamer): ©ELO / J. Lagas

Terug naar overzicht

Wist u dat...

... één van de oudste onderdelen het zogenoemde spoorwiel is, dat zich op de vijfde etage bevindt? Een spoorwiel is een belangrijk onderdeel dat zorgt dat de molenstenen in beweging komen. Het is hergebruikt en dateert uit 1697!