Open Monumentendagen Leiden

32.

Pesthuis

Open / Za Zo

Plesmanlaan 7, "De Buurt"

Open: zaterdag 12-17u en zondag 10-17u / Voor bezoek horeca en activiteiten zie: www.debuurt-leiden.nl / Alleen toegankelijk met rondleiding / Reserveren verplicht: zie hieronder

In 1635 kocht de stad Leiden een terrein buiten de stadsvest, toen nog behorend tot Oegstgeest. Op dat terrein werd een houten noodpesthuis gebouwd en een bakstenen huis voor de binnenvader, die de dagelijkse leiding had. Pas in 1657 besloot het stadsbestuur toestemming te geven voor de bouw van een stenen pesthuis. Het werd een vierkant gebouw, met 8 grote zalen rond een binnenplaats. Er was een mannen- en vrouwenafdeling, door een gracht op de binnenplaats in tweeën gedeeld. Boven de toegangspoort verbeeldt een gevelreliëf de pest, gemaakt door Rombout Verhulst in 1660. In dit gedeelte bevindt zich ook de regentenkamer. Naast het pesthuis en de woning van de binnenvader, waren er verschillende gebouwen op het terrein voor de bakkerij, het washuis, de turfschuur en een ‘doodthuijs’, waarin de overledenen werden afgelegd.

Het gebouw was alleen bereikbaar via het water of via de poort. Het was omgeven door 2 rijen bomen en een gracht. Deze opzet was bedoeld om besmetting met de pest zo veel mogelijk beperkt te houden. In 1661 kwam het complex gereed, maar het heeft nooit als pesthuis gediend. Wel als militair hospitaal, gevangenis en rijksopvoedingsgesticht voor jongens. In 1941 werd het Legermuseum in het Pesthuis ondergebracht en later werd het onderdeel van Naturalis. In afwachting van een definitieve bestemming is hier de zomerse hotspot De Buurt neergestreken.

KLIK HIER VOOR RESERVEREN:

https://www.openmonumentendag.nl/monument/plesmanlaan-pesthuis/

 

Foto's gebouw: Sjoep de Jong / afbeelding: Plattegrond met de locatie van het Pesthuis, met verklaringslijst. Ca.1682. Collectie: Erfgoed Leiden en Omstreken.

Terug naar overzicht

Wist u dat...

... dat Leiden al ruim 200 jaar eerder een ‘pestilentiehuis' had, in het Sint-Cathari-nagasthuis tussen Aalmarkt en Breestraat? Het diende waarschijnlijk ook voor de behandeling van andere besmettelijke ziektes.